1.2 juta hilang kerja kerana hudud : Jangan sampai tersalah reaksi

Chua Soi Lek

Tulisan ini cuba meneropong dakwaan satu sms ‘misteri’ bahawa 1.2 juta rakyat Malaysia hilang pekerjaan bila hudud dilaksanakan, yang didedahkan Datuk Seri Chua Soi Lek, daripada perspektif berbeza.

Jika ditinjau isu sms ‘misteri’ ini dari aspek ‘kelogikan dakwaan’ yang dibuat, persepsi atau sikap terhadap isu ini, mungkin berbeza atau lebih rasional.

Bila dakwaan ini ditimbang dengan neraca logik akal, dapatan yang diperolehi menunjukkan bahawa dakwaan tersebut, ada benarnya.

Bila pusat perjudian di Genting Highland, kedai-kedai perjudian, internet cafe, rumah urut, kelab-kelab malam dan sektor pelancongan yang ‘dicemari’ maksiat ditutup-seperti yang dibangkit Soi Lek-memanglah ia akan mengakibatkan sejumlah besar pekerja dalam sektor-sektor ini, akan hilang pekerjaan.

Semua orang faham dan akur akan hakikat ini, termasuklah pihak-pihak yang berapi-api menyerang Soi Lek yang mendedahkan dakwaan sms ‘misteri’ yang diterimanya itu.

Inilah ‘sisi kebenaran’ dakwaan sms ‘misteri’ itu.

Oleh itu, dakwaan ini-penutupan sektor-sektor ekonomi mengakibatkan pekerja-pekerjanya hilang pekerjaan-bukan satu masalah dan tidak boleh dijadikan masalah.

Jadi, dimanakah masalahnya dakwaan sms ‘misteri’ itu, sehingga ia mencetuskan kekecohan?

‘Duri masalah’

Masalahnya mungkin pada dakwaan bahawa perlaksanaan Islam sepenuhnya dalam negara-seperti yang dicita-citakan PAS-akan mengakibatkan penutupan sektor-sektor yang dinyatakan.

Walau bagaimana pun, secara dasarnya, tiada masalah dengan dakwaan ini kerana secara prinsipnya, perlaksanaan Islam secara menyeluruh, memang menuntut agar semua sektor atau industri yang bertentangan dengan Islam, dihentikan operasinya.

Hakikat ini difahami semua umat Islam dan kebanyakan bukan Islam, termasuklah pengirim sms ‘misteri’ itu dan Soi Lek sendiri.

PAS sendiri telah pun menterjemahkan hakikat ini secara praktikal di Kelantan apabila bertindak menutup pusat-pusat perjudian, kelab-kelab malam dan lain-lain sektor yang tidak bertepatan dengan Islam.

Jika begitu, apakah sebenarnya ‘duri masalah’ dalam isu sms ‘misteri’ ini?

Jika diikuti bicara Soi Lek berkenaan sms ‘misteri’ ini dengan ‘kepala dingin’, ia memahamkan bahawa beliau sebenarnya mahu memberitahu, bahawa jika berkuasa, PAS akan menutup sektor-sektor ini bagi memenuhi tuntutan perlaksanaan Islam yang menjadi agenda parti itu.

Justeru, beliau mahu mengingatkan masyarakat Cina bahawa tindakan ini, akan mengakibatkan 1.2 juta pekerja yang terlibat dalam sektor-sektor tersebut, hilang pekerjaan.

Ringkasnya, apa yang tersurat, beliau mahu menyerang PAS.

Namun, Soi Lek atau pengirim sms ‘misteri’ ini tersilap dalam mengungkap maksud yang hendak disampaikan. Lalu diungkapkan bahawa ‘1.2 juta hilang pekerjaan bila dilaksanakan hudud’.

Akibat kesilapan ungkapan ini, beliau yang zahirnya kelihatan mahu menyerang PAS, dilihat telah menyerang hudud.Ungkapan yang sepatutnya gunakan bagi menerangkan maksud sebenar beliau ialah ‘1.2 juta hilang pekerjaan jika PAS memerintah negara’.

Walau bagaimana pun, bukan sesuatu yang pelik bila kesilapan sebegini dilakukan oleh seorang bukan Islam, yang tentunya tidak arif tentang selok belok ajaran Islam.

Dirasuk?

Dari sini, timbul persoalan, wajarkah dengan sebab kesilapan dalam ungkapan ini, secara tergesa-gesa Soi Lek disifatkan sebagai meracau, takut kepada hantu atau dirasuk oleh ‘syaitan yang dikenali’?

Juga, wajarkah reaksi berapi-api yang cenderung untuk beranggapan mengundi MCA sebagai haram, menuntut beliau memohon maaf, menggesa para ulama, mufti-mufti dan ngo-ngo Islam bangkit membuat teguran dan bantahan, serentak dengan itu melabel ulama-ulama rasmi yang berdiam diri sebagai pengecut, mengutamakan jawatan dan sebagainya?

Ini kesilapan di pihak Soi Lek atau pengirim sms ‘misteri’ itu yang telah mencetuskan kekecohan.

Kesilapan juga dilihat berlaku di pihak yang segera bingkas membantah bicara Soi Lek berkenaan sms ‘misteri’ itu.

Mereka barangkali tidak mengikuti bicara tersebut dengan cermat dan tenang, serta mungkin hanya fokus kepada tajuknya sahaja, iaitu ‘1.2 juta hilang pekerjaan bila hudud dilaksanakan’, tanpa mengamati butiran dan pendetailan bicara Presiden MCA itu.

Adalah jelas, bicara beliau itu sebenarnya ialah berkenaan penutupan sektor-sektor yang dilihat bertentangan dengan Islam, yang didakwa bakal dilakukan PAS jika ia berjaya menerajui negara, dan kesan tindakan tersebut.

Bicara beliau itu-jika dilihat isi kandungannya-sebenarnya bukan berkenaan perlaksanaan hudud, walaupun tajuknya menyatakan demikian.

‘Kesilapan’ kedua-dua belah pihak inilah yang dilihat menjadi ‘duri’ yang terselit dalam ‘daging’ isu sms ‘misteri’ ini dan menjadi punca kekecohan yang meletus.

Isu sebenar

Rumusan ini menyimpulkan bahawa isu sebenar yang dilambung oleh Soi Lek melalui pendedahan beliau tentang sms ‘misteri’ itu, ialah dakwaan bahawa PAS akan menutup sektor-sektor ekonomi yang dinyatakan, jika ia berpeluang menerajui negara.

Inilah isu sebenar!

Ini bermakna, isu sms ‘misteri’ ini adalah isu yang berkaitan dengan Soi Lek dan PAS. Dalam erti kata lain, ia adalah isu politik melibatkan dua parti politik.

Oleh demikian, reaksi yang sepatutnya ditunjukkan berhubung pendedahan isu sms ‘misteri’ ini, ialah PAS menyatakan dasar yang akan dilaksanakannya ke atas sektor atau industri yang tidak menepati kehendak Islam, jika ia menerajui negara suatu masa nanti.

Setakat hari ini, masyarakat Islam sendiri tidak jelas apakah dasar yang bakal dilaksanakan PAS ke atas sektor-sektor dan industri-industri ini jika berpeluang mentadbir negara.

Adakah pendekatan al-hadmu wal bina’, iaitu ‘meruntuhkan semua keadaan yang bertentangan dengan Islam, lalu membina di atas runtuhan itu ‘binaan’ Islam’, seperti yang dilontarkan al-Marhum Syaikh Fathi Yakan?

Atau pendekatan ‘ta’ayusy’ iaitu ‘hidup berjiran’ dengan sektor atau institusi yang bercanggah dengan Islam, dalam masa sama berusaha mengubahnya perlahan-perlahan dengan pendidikan dan tarbiyah, bukannya dengan penguatkuasaan undang-undang?

Atau bagaimana?

Kekaburan masyarakat tentang perkara ini telah memberi ruang yang selesa kepada Soi Lek untuk mendakwa bahawa PAS akan menutup semua sektor dan industri ini jika dipilih menerajui negara selepas Pilihan Raya Umum ke-13 nanti. 

Juga menyediakan suasana yang cukup kondusif bagi rakyat terutamanya bukan Islam untuk mempercayai dakwaan sedemikian.

Tugas ulama

‘Kekaburan dasar’ ini sebenarnya menuntut ashabul fadhilah Yang Berbahagia ulama-ulama dalam PAS, agar ‘berjogging minda’ dengan membebaskan fikiran daripada ‘taklukan’ kitab-kitab, dan terjun ke alam realiti, bagi merangka satu dasar yang ‘mesra non muslim’ dan ‘harmoni’, yang bakal dilaksanakan parti itu ke atas segala institusi, sektor atau industri yang tidak menepati ajaran Islam, yang kebetulannya menjadi sumber ekonomi kebanyakan warganegara bukan Islam.

Dari segi politik, langkah ini perlu dilakukan bagi ‘mententeramkan’perasaan bukan Islam, seterusnya meletakkan mereka dalam keadaan jelas tentang apa yang bakal berlaku jika mereka memutuskan untuk memberi undi kepada PAS dalam pilihan raya.

Untuk merangka dasar ini, pandangan Qaradhawi dalam karyanya,al-Siyasah al-Syar’iyyah, boleh dijadikan asas.

Dalam karyanya itu, beliau mencadangkan agar pentadbiran negara ditunjangi 5 jenis feqh, iaitu Feqhul Maqasid, Feqhul Muwazanah, Feqh Awlawiyyat, Feqhul Waqi’ dan Feqh al-Taghyeer, yang kesemuanya menjadikan pentadbiran Islam sangat ‘harmoni’ dan ‘mesra’, khususnya dalam negara berbilang kaum dan agama seperti Malaysia.

Perangkaan dasar ini perlu dilakukan oleh para ulama PAS.Itupun jika mereka mahu terus dihormati dan kekal menjadi rujukan dan ‘tempat bergantung’ para ahli parti dan umat Islam amnya.

Tapi, tugasan ini tidaklah semudah menghafal dalil-dalil untuk digunakan dalam ceramah atau tazkirah. Juga tidak sesenang ceramah isu-isu semasa atau ‘membongkar’ keburukan parti lawan yang kebanyakkan sedia terdedah itu!

Bajet 2013 : Pemberian tunai undang kenaikan harga barang!

Tulisan ini dilakar bagi maksud berkongsi satu prinsip asas dalam ekonomi. Ia bertujuan memberi pendedahan tentang 'sifir' dan 'hukum karma' yang mengawal perjalanan ekonomi manusia.

Pertambahan kuantiti aliran tunai di kalangan warga sesebuah masyarakat, tidak akan membantu menurunkan harga barangan di pasaran, seterusnya meringankan beban kewangan mereka.

Pertambahan kuasa beli para pengguna ekoran pertambahan aliran tunai dalam pegangan mereka, hanya akan menyumbang kepada kederasan 'gelora' kenaikan harga barang. 

Ini berlaku lantaran kuasa beli yang meningkat, akan meninggikan permintaan terhadap barangan di pasaran. Permintaan yang meningkat akan menyebabkan harga barangan melambung.

Oleh sebab itu, prinsip asas ekonomi menegaskan, satu-satunya cara bagi mengekang kenaikan harga barangan, ialah meningkatkan kadar pengeluaran. 

Peningkatan pengeluaran akan menyebabkan lambakan barangan di pasaran. Keadaan ini akan dapat menampung keperluan masyarakat. Bila keperluan rakyat kepada barangan dapat dipenuhi, maka permintaan yang tinggi terhadap sesuatu barangan, tidak akan berlaku. 

Natijahnya, kenaikan harga barang tidak akan terjadi.

Justeru, pihak yang terlibat dengan penerimaan wang tunai secara one-off dan bonus dalam Bajet 2013, hendaklah sedar dengan hakikat ini, dan bersedia menghadapi 'gelora' kenaikan harga barangan.

Dalam masa sama, pihak berkuasa perlu bersiap siaga bagi menghadapi dan mengawal 'gelora' ini.

Sehubungan itu, pihak kerajaan disaran agar memberi perhatian utama kepada usaha meningkat pengeluaran barangan bagi mengekang kenaikan harga barang, seterusnya meringankan bebanan kewangan rakyat.

'Senaman punggung' : Keperluan satu anjakan mekanisme!

Kreativiti harus ditingkatkan lagi.Gambar Malaysiakini.com

Sebelum ini, sering dilaporkan insiden menyimbah cat merah, mengugut, mengancam dan aksi samseng, sebagai sebahagian daripada pendekatan yang diambil sesetengah pihak, bagi menyatakan bantahan ke atas pihak-pihak tertentu.

Dengan kemunculan 'demo burger', dan terbaru 'senaman punggung' bagi menyatakan bantahan kepada pengerusi bersama BERSIH 3.0, Datuk Ambiga, mekanisme bantahan mula berkembang, dan keluar daripada skopnya yang biasa, iaitu kesamsengan dan kekerasan.

Walaupun 'senaman punggung' tidak sopan dan terselit unsur-unsur lucah, namun, sekurang-kurangnya ia memecahkan ‘tradisi membantah’, yang sebelum ini dilihat berorientasikan kekerasan dan kesamsengan.

Dari aspek ini, terdapat kemajuan dan anjakan dalam ‘seni membantah’ di kalangan rakyat Malaysia.

Makna tersirat

Perkembangan ini bermakna, wujud kecenderungan di kalangan rakyat Malaysia, untuk meninggalkan pendekatan kekerasan dan keganasan dalam menyatakan bantahan mereka terhadap sesuatu isu.

Kecenderungan ini perlu dipupuk dan dibajai, agar kekerasan dan kesamsengan tidak lagi menjadi pilihan mana-mana pihak dalam melahirkan bantahan, atau mencapai sesuatu objektif.

Dalam erti kata lain, ‘demo burger’ dan ‘senaman punggung’ ini telah membawa rakyat Malaysia memasuki dimensi baru dalam ‘seni membantah’, iaitu dimensi dimana masyarakat menggunakan pendekatan kontra kekerasan dalam menyatakan bantahan mereka.

Anjakan

Namun, mereka tidak boleh hanya berpada dengan pendekatan kontra kekerasan, sebaliknya mereka perlu menganjak lagi mekanisme bantahan mereka kepada mekanisme yang sopan, berakhlak dan beretika tinggi.

Tulisan ini bukanlah satu penilaian ke atas ‘senaman punggung’ atau ‘demo burger’.

Ia hanya satu pengamatan ke atas makna di sebalik insiden yang berlaku.

Sebuah ‘senaman punggung’ tidak perlukan sebarang penilaian kerana ‘nilai’nya sedia dimaklumi semua insan berfitrah lurus dan bercitarasa normal.

Mengharmoni diskusi fatwa pengharaman BERSIH 3.0

Gambar utusanonline.com

Semua persoalan, terutamanya persoalan agama, yang ditangani tanpa mengikut kaedah yang betul, hanya akan mencetuskan kekecamukan fikiran, dan menambahkan simpang siurnya, sehingga kerangka persoalan agama yang didepani itu, menjadi kelam dan kabur.

Riak-riak kepada situasi ini, kelihatan mula beralun dalam perbahasan seputar fatwa terbaru Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (JFMK), yang mengkategorikan BERSIH 3.0 dalam kelompok haram.

Bagi maksud meletakkan sebarang perbahasan atau perdebatan, terutamanya yang berkaitan dengan agama, dalam acuan yang berkualiti tinggi dan sistematik, semua pihak disaran agar mengaplikasikan kaedah keilmuan Islam dalam sebarang debat dan perbahasan mereka.

Kaedah yang diguna pakai secara meluas dalam tradisi keilmuan Islam ini, dinamakan تحرير محل النزاع (Tahrir Mahal al-Niza’), yang bermaksud ‘penentuan titik perselisihan’ dalam sesuatu tajuk yang dibahas atau diperdebatkan.

Penentuan titik perselisihan boleh dilakukan melalui pengenalpastian terhadap titik-titik persamaan dalam sesuatu isu yang diperbahaskan.

Titik persamaan

Dalam konteks fatwa terbaru JFMK itu, titik persamaan antara penyokong BERSIH 3.0 dan jawatankuasa fatwa itu, ialah kenyataan yang menyebut, “muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia memutuskan, haram umat Islam menyertai perhimpunan atau demonstrasi yang bertujuan tidak baik, melanggar undang-undang serta mencetuskan huru-hara dan kekacauan dalam negara”.

Pihak BERSIH 3.0 dan semua rakyat berfikiran waras, pastinya bersetuju menolak sebarang perhimpunan yang tidak baik, melanggar undang-undang dan mencetuskan huru hara dalam negara.

Justeru kenyataan ini adalah titik persamaan antara JFMK dan pendokong BERSIH 3.0, maka ia mesti diketepikan, dan tidak perlu lagi diungkit atau dibahas.

Kenyataan kedua yang menjadi titik persamaan semua pihak, ialah penegasan Pengerusi JFMK, Prof. Tan Sri Dr. Abdul Shukor Husin yang menyatakan, "tindakan merusuh, membawa kacau bilau dan merosakkan harta benda awam, adalah suatu perbuatan yang ditegah Islam. Malah niat menjatuhkan negara yang sah di sisi undang-undang melalui demonstrasi seumpama itu, juga haram di sisi agama”.

Demikian juga kenyataan beliau yang menyebut, "sesiapa juga tidak boleh buat, tidak (boleh) bersetuju ke arah (usaha) mendatangkan kemudaratan, keresahan, menjadikan rusuhan sesama kita hingga berpecah, apatah lagi kalau berlaku pertumpahan darah".

Semua umat Islam yang memahami asas-asas agama Islam, menyetujui kenyataan ini. Justeru, semua pihak yang melibatkan diri dalam diskusi fatwa JFMK ini, mesti mengelak daripada membahas persoalan yang begitu asas dan jelas ini.

Titik perselisihan

Titik perselisahan atau mahal al-niza’ yang perlu difokuskan berhubung fatwa ini, ialah penyifatan BERSIH 3.0 sebagai perhimpunan yang bertujuan tidak baik, melanggar undang-undang dan mencetuskan huru-hara.

BERSIH 3.0 disifatkan sedemikian oleh JFMK lantas mengharamkannya, manakala penganjur dan penyokong BERSIH 3.0 menidakkannya, seterusnya menanggapinya sebagai tidak bertentangan dengan agama.

Oleh demikian, seluruh perbahasan dan perdebatan berhubung fatwa JFMK ini, perlu dihadkan ruang legarnya sekitar sejauh mana benarnya penyifatan BERSIH 3.0 dengan sifat-sifat tersebut.

Jika ada mana-mana pihak yang mahu menuntut penjelasan daripada JFMK berhubung fatwanya itu, penjelasan yang perlu diminta ialah sejauh mana benarnya sifat-sifat negatif yang dinyatakan itu, terdapat dalam BERSIH 3.0.

Fokuskan kepada mahal al-niza’ ini bagi mengelakkan diskusi fatwa JFMK bercelaru, berkecamuk dan ‘digaru pada tempat yang tidak gatal’.

Tindakan sesetengah pihak meminta jawatankuasa fatwa itu turut menyatakan pandangan berhubung kepincangan pilihan raya, rasuah dan salah guna kuasa, yang menjadi punca meletusnya BERSIH 3.0, tidak membantu dalam merungkaikan mahal al-niza’, atau titik perselisihan antara BERSIH 3.0 dan JFMK.

Demikian juga halnya dengan maki hamun terhadap JFMK, dan usaha memalitkannya dengan sikap mendiamkan diri terhadap kemungkaran yang didakwa dilakukan oleh Kerajaan.

Ia tidak memberi apa-apa sumbangan dari segi merungkai titik perselisihan yang telah dikenal pasti itu.

Ia mungkin boleh memerangkap jawatankuasa fatwa tertinggi negara itu, tetapi tidak boleh mengharmoni, menjernih dan meluruskan diskusi yang sedang berlangsung.

Wallahu a'lam

Catatan 3 BERSIH 3.0 : Di sebalik kebanjiran kaum Cina dalam BERSIH 3.0

"Gambar-gambar ini awak ambil secara rambang, atau memang awak sengaja fokus kepada peserta-perserta BERSIH 3.0 berbangsa Cina", saya bertanya seorang rakan, setelah 'separuh' terkejut melihat gambar-gambar yang diambilnya semasa perhimpunan pada 28 April 2012 itu.

Rakan saya itu seorang jurugambar. 

Beliau sempat merakam lebih kurang seratus gambar di pelbagai lokasi BERSIH 3.0 baru-baru ini.

Rasa terkejut segera menerpa bila mendapati, dalam hampir keseluruhan gambar yang diambilnya itu, terdapat peserta-peserta Cina.

Saya kehairanan.

"Tak, gambar ini saya ambil secara rambang. Saya tak fokus kepada peserta-peserta berbangsa Cina sahaja", ujar rakan saya itu.

"Saya agak, tak kurang daripada 30-40% peserta BERSIH 3.0, adalah orang-orang Cina", ujarnya lagi yang turut memerhati perjalanan ketumbukan raksaksa itu.

Momokan

"Oh, kalau begitu, selepas ini, mana-mana pihak tidak boleh lagi memomokkan hanya orang-orang Melayu sahaja yang turun berdemonstrasi, sedangkan bangsa-bangsa lain tidak berbuat demikian", hati saya  berbisik.

"Dalam satu laporan yang dibuat oleh pihak yang berautoriti, penyertaan kaum Cina dalam BERSIH 3.0 adalah sebanyak 45%", ujar seorang lagi rakan saya.

Memang saya begitu dapat merasai kehadiran rakan-rakan berbangsa Cina ini dalam BERSIH 3.0, sehinggakan ke mana pun saya pergi di lokasi demonstrasi, saya pasti temui rakan-rakan Cina.

Ketika duduk bersila di depan Dataran Merdeka, di kiri, kanan, depan dan belakang saya terdapat rakan-rakan Cina yang sebelum ini dilihat begitu berkeberatan untuk menyertai demonstrasi.

Begitu juga ketika saya berada di Jalan Raja Laut dan di hadapan Sogo. Mereka sentiasa ada bersama.

Bahkan, ketika saya dan beberapa orang memanjat pagar bagi menyelamatkan diri setelah dikepung polis di sekitar Maju Junction, turut bersama saya memanjat pagar adalah rakan-rakan Cina!

Mesej

Kehadiran ketara demonstran-demonstran Cina dalam BERSIH 3.0 adalah salah satu perkara menarik dan penting untuk dianalisis.

Setakat catatan ini ditulis, saya belum dapat menelah faktor-faktor di sebalik permandangan ini, dan belum menemui analisa tentangnya dilakukan oleh mana-mana pihak.

Walau apa pun faktornya, yang pasti, ia menghantar mesej bersampulkan amaran kepada pihak Kerajaan!

Bagi saya, fenomena ini boleh dijadikan petunjuk penting tentang sikap pengundi-pengudi Cina dalam PRU ke-13 nanti!

Sejenak bersama pemikiran Tun Mahathir

Untuk memulihkan ekonomi negara, Kerajaan perlu menggalakkan pelabur-pelabur tempatan melabur di Malaysia dan memberi peluang kepada mereka berbuat demikian.

Galakan tersebut adalah dalam bentuk memberi kemudahan dan insentif kepada mereka, sama seperti yang diberikan kepada pelabur-pelabur luar.

Demikian ringkasan jawapan Tun Dr. Mahathir apabila diajukan soalan berkenaan kaedah memulihkan ekonomi negara.

Soalan tersebut diajukan dalam satu wawancara bersama beliau di Yayasan Kepimpinan Perdana, Putrajaya pada 12 September 2011 baru-baru ini.

Langkah menggalakkan para pelabur tempatan itu perlu dilakukan kerana pelabur-pelabur luar kini mempunyai banyak pilihan.

Mereka boleh memilih untuk melabur di negara-negara lain yang lebih berpotensi seperti China dan India. Disamping negara-negara membangun lain seperti Vietnam, Thailand, Indonesia dan lain-lain.

Sehubungan itu, Kerajaan perlu mengubah mindset terhadap pelabur-pelabur tempatan. Iaitu mindset yang melihat mereka tidak berdaya saing dan berkemampuan seperti pelabur-pelabur luar. Ini disebabkan kedudukan dan prestasi semasa pelabur-pelabur tempatan telah meningkat dan sudah boleh bersaing dengan pelabur-pelabur luar.

Untuk menjana ekonomi, kerajaan juga perlu berbelanja. Ekonomi boleh digerakkan dengan berbelanja kerana faedah daripada perbelanjaan itu akan kembali semula kepada Kerajaan dalam bentuk cukai.

Justeru, percayalah, kata Tun, jika anda menyimpan wang dibawah bantal, anda akan rugi kerana wang itu tidak akan menghasilkan pulangan dan nilainya akan susut.

Nilai idea Tun Mahathir

Unsur terpenting yang terkandung dalam jawapan Tun itu ialah nilai praktikal dan logikal. Cadangan penyelesaian yang diberikan itu bukan berbentuk teori. Atau idea mentah yang masih memerlukan pemprosesan dan pengolahan. 

Ia sebaliknya cadangan yang telah siap dan sedia untuk dilaksanakan!

Nilai praktikal dan logikal ini juga boleh dilihat dalam satu lagi lontaran idea Tun berhubung pemeliharaan keharmonian antara kaum di Malaysia.

Dalam mengekalkan keharmonian itu, Tun mengajak kesemua kaum di Malaysia menerima dan menyedari realiti kepelbagaian kaum di Malaysia.

Setelah itu, setiap kaum seterusnya hendaklah menerima hakikat bahawa dalam negara berbilang kaum seperti Malaysia, setiap kaum tidak boleh menuntut hak mereka sepenuhnya.

Jika ini dilakukan, maka akan berlaku pertembungan antara kaum.

Justeru, setiap kaum hendaklah akur dan menerima hakikat, bahawa dalam negara seperti Malaysia, setiap kaum hanya boleh mendapat sebahagian sahaja daripada hak mereka.

Membaca sepintas lalu lontaran idea Tun ini, sudah cukup untuk membuatkan kita merasai kesegaran dan kebernasannya. Dalam masa sama, jelas tergambar akan nilai praktikal dan logikal yang terkandung di dalamnya.